HAARLEMMERMEER – Jonge bomen verwijderen, riet maaien en een invasieve plant bestrijden. Landschap Noord-Holland zoekt nieuwe vrijwilligers die willen helpen bij het onderhoud van het Spaarnwouderveen en De Batterij bij Halfweg. Extra handen zijn hard nodig om te voorkomen dat de bijzondere heide- en veennatuur langzaam verdwijnt.
Het Spaarnwouderveen is een eeuwenoud natuurgebied tussen Haarlem en Amsterdam. Er groeien struikheide en dopheide, maar ook bijzondere veensoorten als veenpluis en veenmos. Daarnaast leeft er de zeldzame Noordse woelmuis. Ook De Batterij hoort bij het gebied. Hier ligt een oud verdedigingswerk, grotendeels verscholen tussen bomen en struiken. In de rietkragen leven verschillende rietvogels en het waterrijke landschap trekt veel libellen aan. Omdat de natuur kwetsbaar is, is het gebied niet toegankelijk voor publiek.
Voorkomen dat heide bos wordt
Een vaste groep vrijwilligers helpt Landschap Noord-Holland met het beheer. Nieuwe vrijwilligers zijn volgens boswachter Jocelyn de Kwant het hele jaar door zeer welkom.
“Met vrijwilligers kunnen we de puntjes op de i zetten die we met ons reguliere beheer niet altijd kunnen oppakken”, zegt De Kwant.
Een belangrijke klus is voorkomen dat open delen van het natuurgebied dichtgroeien. Vrijwilligers verwijderen daarom jonge berken en wilgen. Zonder ingrijpen zou de heide op termijn plaatsmaken voor bos. Op andere plekken in het gebied mogen de bomen juist wel doorgroeien. Ook de Amerikaanse appelbes wordt bestreden. Deze invasieve exoot kan zich snel verspreiden en inheemse planten verdringen.
Vlinders en vogels profiteren
Het werk van de vrijwilligers heeft direct resultaat. Door het landschap open te houden, blijft de heide behouden. Daar profiteren volgens De Kwant veel soorten van.
“Vele soorten vlinders, sprinkhanen en bijzondere planten zijn afhankelijk van deze leefomgeving. Ook de afwisseling tussen open terrein en moerasbos is waardevol en biedt een geschikt leefgebied voor verschillende vogelsoorten. Juist die combinatie maakt het Spaarnwouderveen bijzonder. We hebben nog maar weinig stukjes zoals dit in ons land. Het is de moeite van het beschermen waard”, aldus De Kwant.
Verdroging zet veengebied onder druk
Alleen jonge bomen en ongewenste planten verwijderen is niet genoeg om het gebied voor de toekomst veilig te stellen. Verdroging en de voortdurende neerslag van stikstof vormen volgens De Kwant een steeds grotere uitdaging. “Droge zomers zoals die van 2026 zijn heel slecht voor het veen”, zegt de boswachter.
Landschap Noord-Holland is daarom in gesprek met het waterschap over manieren om het Spaarnwouderveen ook op langere termijn te beschermen.
Eén zaterdag per maand
Vrijwilligers gaan van september tot en met februari ongeveer één zaterdag per maand aan de slag, van 9.30 tot 14.30 uur. Ze verwijderen jonge bomen, zagen wilgen en maaien en harken kleine stukken gras en riet. Daarbij wordt vooral met handgereedschap gewerkt, zoals zagen, harken en hooivorken. Ervaring is niet nodig en het werk is volgens Landschap Noord-Holland niet bijzonder zwaar. Belangstelling voor natuur en natuurbeheer is wel handig.
Vrijwilligers nemen zelf geschikte werkkleding, laarzen en lunch mee. Landschap Noord-Holland zorgt voor gereedschap, werkhandschoenen en begeleiding. Ook koffie met een stuk vlaai hoort bij de werkdag. Wie wil meehelpen met het beheer van het Spaarnwouderveen en De Batterij kan contact opnemen met boswachter Jocelyn de Kwant via j.dekwant@landschapnoordholland.nl.
Bron en foto: Jocelyn de Kwant, Landschap Noord-Holland
