Huisvesting statushouders onder de loep: hoe staan de vijf gemeenten ervoor? | Haarlemmermeer #3
HAARLEMMERMEER – Gemeenten zijn wettelijk verplicht om statushouders, vluchtelingen die een verblijfsvergunning hebben gekregen, aan woonruimte te helpen. Het Rijk bepaalt ieder halfjaar hoeveel mensen iedere gemeente moet huisvesten. Maar lukt het de gemeenten om aan die verplichting te voldoen, nu betaalbare woningen schaars zijn en de druk op de sociale huurmarkt groot blijft?
Met het einde van 2026 in zicht onderzochten wij hoe de huisvesting van statushouders verloopt in Aalsmeer, Amstelveen, Haarlemmermeer, Ouder-Amstel en Uithoorn. Alle vijf gemeenten kregen dezelfde zes vragen over hun taakstelling, eventuele achterstanden, de toewijzing van sociale huurwoningen en mogelijke extra maatregelen. In een vijfdelige artikelenserie brengen wij de situatie per gemeente in beeld. Hoeveel statushouders hebben inmiddels onderdak gekregen, hoeveel mensen wachten nog op een woning en welke gevolgen heeft de huisvestingsopgave voor de lokale woningmarkt? De gemeenten hebben hun antwoorden aangeleverd. In dit deel staat de situatie in Haarlemmermeer centraal.
Haarlemmermeer haalt huisvestingsdoel statushouders niet: nog 281 mensen te huisvesten
De gemeente Haarlemmermeer gaat de wettelijke taakstelling voor de huisvesting van statushouders in 2026 niet halen. Van de 418 mensen die de gemeente dit jaar, inclusief een eerdere achterstand, moet huisvesten, hebben er tot nu toe 137 een woning gekregen. Daarmee staan er op basis van de verstrekte cijfers nog 281 personen open. Volgens de gemeente komen er te weinig sociale huurwoningen vrij en is de druk op de woningmarkt verder toegenomen. De provincie Noord-Holland heeft Haarlemmermeer gevraagd extra maatregelen te nemen om de achterstand terug te dringen.
Gemeenten zijn wettelijk verplicht om statushouders, vluchtelingen die een verblijfsvergunning hebben gekregen, aan woonruimte te helpen. Het Rijk bepaalt ieder halfjaar hoeveel mensen iedere gemeente moet huisvesten. Maar lukt het de gemeenten om aan die verplichting te voldoen, nu betaalbare woningen schaars zijn en de druk op de sociale huurmarkt groot blijft?
Met het einde van 2026 in zicht onderzochten wij hoe de huisvesting van statushouders verloopt in Aalsmeer, Amstelveen, Haarlemmermeer, Ouder-Amstel en Uithoorn. Alle vijf gemeenten kregen dezelfde zes vragen over hun taakstelling, eventuele achterstanden, de toewijzing van sociale huurwoningen en mogelijke extra maatregelen.
In een vijfdelige artikelenserie brengen wij de situatie per gemeente in beeld. Hoeveel statushouders hebben inmiddels onderdak gekregen, hoeveel mensen wachten nog op een woning en welke gevolgen heeft de huisvestingsopgave voor de lokale woningmarkt?
De gemeenten hebben hun antwoorden aangeleverd. In dit deel staat de situatie in Haarlemmermeer centraal.
Lees ook: Huisvesting statushouders onder de loep: hoe staan de vijf gemeenten ervoor? | Amstelveen #2
Achterstand loopt al langer
Haarlemmermeer moet in 2026 in totaal 418 statushouders huisvesten. In dat aantal is ook de achterstand uit 2025 meegenomen. Volgens de gemeente hebben dit jaar tot nu toe 137 personen woonruimte gekregen. Dat betekent dat er op basis van deze cijfers nog 281 mensen gehuisvest moeten worden om de totale opgave te halen. De gemeente verwacht niet dat dit voor 31 december gaat lukken. De problemen zijn volgens Haarlemmermeer niet nieuw. In 2024 stroomde een grote groep statushouders vanuit de tijdelijke opvang aan de Planeetbaan door naar reguliere woningen. Dat gebeurde met behulp van de Hotel- en accommodatieregeling (HaR) van het Rijk. Deze doorstroming heeft volgens de gemeente bijgedragen aan een achterstand die nog altijd niet is weggewerkt. Daar komt bij dat er minder sociale huurwoningen beschikbaar komen en dat ook andere groepen woningzoekenden met voorrang moeten worden gehuisvest. Daardoor moeten steeds meer mensen een beroep doen op een beperkt aantal vrijkomende woningen. De gemeente noemt daarnaast een eerder ontstane achterstand van 111 personen. Dat is niet hetzelfde als de 281 personen die op basis van de totale opgave voor 2026 nog gehuisvest moeten worden.
Elf procent van sociale huurwoningen naar statushouders
De 137 statushouders die Haarlemmermeer dit jaar heeft gehuisvest, kregen onderdak in 38 sociale huurwoningen. Dat komt neer op gemiddeld ongeveer 3,6 personen per woning. Het aantal toegewezen woningen ligt daarmee aanzienlijk lager dan het aantal mensen dat is gehuisvest. Volgens de gemeente ging ongeveer 11 procent van de verhuurde sociale huurwoningen naar statushouders. De overige woningen werden toegewezen aan andere woningzoekenden. De cijfers laten zien dat de huisvesting van statushouders een deel van de beschikbare sociale huurwoningen vraagt, terwijl de gemeente tegelijkertijd te maken heeft met een tekort aan betaalbare woonruimte. Hoeveel van de 137 personen in een volledig zelfstandige woning wonen en of er daarnaast sprake is van gedeelde woonruimte, wordt in de gemeentelijke beantwoording niet afzonderlijk toegelicht.
Flexwoningen en woningdelen als mogelijke oplossing
Om de achterstand terug te dringen, wil Haarlemmermeer de komende periode met woningcorporaties en andere betrokken organisaties in gesprek. De gemeente onderzoekt onder meer mogelijkheden voor flexwonen en woningdelen. Bij flexwonen gaat het om woningen die relatief snel kunnen worden geplaatst en vaak voor een bepaalde periode beschikbaar blijven. Woningdelen kan ervoor zorgen dat meerdere mensen gebruikmaken van dezelfde woonruimte. Volgens Haarlemmermeer is het belangrijk dat de huisvesting van statushouders zorgvuldig gebeurt en dat de gemeente aan haar wettelijke verplichtingen blijft werken. “We hechten er waarde aan dat wij de huisvesting van statushouders op orde hebben. We committeren ons aan de taakstelling”, laat de gemeente weten. Concrete nieuwe locaties voor flexwoningen of aanvullende afspraken met woningcorporaties worden in de reactie nog niet genoemd. De gemeente wil de achterstand de komende jaren stap voor stap inlopen.
Provincie vraagt om extra inspanningen
De provincie Noord-Holland heeft Haarlemmermeer inmiddels aangesproken op de voortgang van de huisvestingstaakstelling. Volgens de gemeente vraagt de provincie om extra inspanningen om de achterstand terug te dringen. Beide overheden zijn hierover met elkaar in gesprek. Welke concrete afspraken daaruit voortkomen en binnen welke termijn de achterstand moet worden weggewerkt, is nog niet bekendgemaakt. Voor Haarlemmermeer staat daarmee vast dat de huisvestingsopgave voor 2026 niet volledig wordt gehaald. De gemeente moet nog een aanzienlijk aantal statushouders onderbrengen, terwijl de beschikbaarheid van sociale huurwoningen beperkt blijft. De komende jaren zal moeten blijken of maatregelen zoals flexwonen, woningdelen en nieuwe afspraken met woningcorporaties voldoende mogelijkheden bieden om de achterstand terug te dringen.
Streek44 onderzoekt in deze vijfdelige serie ook hoe Amstelveen, Haarlemmermeer, Ouder-Amstel en Uithoorn ervoor staan. Alle gemeenten kregen dezelfde vragen, zodat duidelijk wordt hoe de huisvesting van statushouders binnen de regio verloopt.