AMSTELVEEN – Hoe is het om veilig te zijn in een land zonder oorlog, terwijl je geboorteland wordt verscheurd door massale protesten en meedogenloos overheidsgeweld tegen de demonstranten? Contact met familie en vrienden onmogelijk, hun veiligheid onzeker. We vroegen het aan Sanaz Bagheri. Zij komt uit Iran en woont in Amstelveen.
Het feit dat Sanaz hier zit, terwijl haar landgenoten vreselijke dingen meemaken, valt haar zwaar. “Ik zit vol stress, chaos en woede en denk voortdurend aan hen.” Ze vertelt dat ze al bijna twee weken geen enkel contact met familie en vrienden heeft gehad. “Heel angstaanjagend. Alle communicatiemiddelen zijn afgesloten. Eén keer kon mijn moeder mij via de telefoon bellen, maar na een minuut werd de verbinding verbroken.”
Sanaz is cartoonist en maakt vlijmscherpe spotprenten over de situatie in haar land en vooral over de machthebbers. Voor haar zijn de pen en tablet een effectief wapen: “Ik geloof dat wanneer je dictators via humor en karikatuur belachelijk maakt, je daarmee het beeld dat ze van zichzelf hebben opgebouwd, kapotmaakt. Dat is heel belangrijk.”
Revolutie
Iran is sinds 1979 een Islamitische Republiek. Dat betekent dat wetten en politiek vooral gebaseerd zijn op de islam. De belangrijkste beslissingen worden genomen door de Opperste Leider, ayatollah Ali Khamenei. Sanaz: “De Islamitische Republiek is een misdadig regime dat misdaden tegen de menselijkheid heeft gepleegd door in slechts een paar dagen meer dan 16.000 mensen te doden. De mensen in Iran wíllen dit regime niet en betalen met hun bloed om het omver te werpen. Wat nu door het Iraanse volk gebeurt, is een revolutie, en ik wil dat men die erkent en het Iraanse volk steunt.”
Het openbaar delen van kritische spotprenten over Iran is niet zonder risico. In 2022 stond een spotprent van Sanaz over Ali Khamenei in het Franse satirische tijdschrift Charlie Hebdo. Kort daarna stond de politie bij haar voor de deur in Amstelveen om te checken of alles in orde was. “Dat was heel bijzonder voor mij en een heel vreemd gevoel”, vertelt Sanaz. “Ik dacht bij mezelf: hier ben ik zó veilig, mijn leven wordt als waardevol beschouwd. Maar in mijn eigen land is de politie precies degene voor wie je bang moet zijn. Ze zorgen niet voor veiligheid; je moet altijd voor hen vrezen.”
Stem voor het volk
Bang zijn en je verschuilen, daar doet Sanaz dus niet aan. “Mijn landgenoten riskeren hun leven, terwijl ik hier in een vrij en veilig land leef. Het is voor mij vanzelfsprekend dat ik over hen spreek. De Islamitische Republiek heeft vaak laten zien dat zelfs tegenstanders buiten Iran niet altijd veilig zijn; veel dissidenten in het buitenland zijn al vermoord. Maar dit is de enige manier waarop ik kan strijden, en die gebruik ik ook. Want ik wil vrijheid niet alleen voor mezelf, maar voor alle mensen in mijn land. Ik wil dat zij ook kunnen ervaren wat ik nu hier heb.”
Sanaz probeert op allerlei manieren een stem voor de mensen in Iran te zijn. “Ik doe hier alles wat binnen mijn macht ligt: van deelname aan alle demonstraties tot e-mails en brieven sturen naar Nederlandse autoriteiten, om hulp vragen, actief zijn op sociale media, enzovoort. We mogen niet toestaan dat de wereld onverschillig blijft tegenover wat er in Iran gebeurt.”
Trump
Iran is op dit moment dagelijks in het nieuws hier. Wat vindt Sanaz van de berichtgeving in Nederland? “Tot nu toe is de nieuwsdekking goed geweest, voor zover ik heb gezien. Ik hoop dat die zo blijft. Want de situatie van het Iraanse volk is nog steeds heel slecht. Hun telefoons worden voortdurend afgeluisterd, ze worden op straat zonder reden gearresteerd, en gevangenen krijgen razendsnel doodvonnissen zonder proces. Daarom hoop ik dat de media aandacht blijven houden, zodat iedereen weet wat voor misdadig regime de Islamitische Republiek is en dat het Iraanse volk werkelijk gered moet worden.”
De Amerikaanse president Trump heeft hulp beloofd aan de protestbeweging en dreigt met militair ingrijpen om de Iraanse leiders ten val te brengen. Wat vindt Sanaz daarvan? “Op dit moment vragen de mensen in Iran om hulp van president Trump en ze rekenen serieus op zijn belofte. Als iemand erin slaagt heel kort contact te maken met de buitenwereld, is het eerste wat ze zeggen: “Vraag President Trump ons te helpen!”
Sanaz vervolgt: “De Islamitische Republiek is een regime dat alleen door bloedvergieten overeind is gebleven, en zonder geweld zal het niet vallen. President Trump is iemand die het Iraanse volk kan helpen, en wat ik wil, is hetzelfde als wat het Iraanse volk wil.”
Bron en foto’s: Sanaz Bagheri
