VIJFHUIZEN – Een bijzonder jubileum voor Eendenkooi Stokman in Vijfhuizen. De kooi bestaat 325 jaar en dat wordt gevierd met een open dag op zaterdag 16 mei. Bezoekers krijgen die dag een zeldzame kans om het normaal gesloten natuurgebied te bekijken tijdens rondleidingen. Ook is er een kleine markt, zijn er demonstraties van ambachten en wordt de geschiedenis van de eendenkooi belicht.
De eendenkooi heeft een grote cultuurhistorische waarde en is tegelijk een kwetsbaar natuurgebied. Tientallen diersoorten, waaronder ijsvogels en roofvogels, vinden er hun plek. Ook groeien er honderden plantensoorten. De kooi wordt al generaties lang beheerd door de familie Stokman, en dat jubileum willen ze niet ongemerkt voorbij laten gaan.
Kooiker Ton Stokman is trots op de mijlpaal. “Het is een hele mooie mijlpaal die we hebben behaald. We zijn trots dat we dit ambacht al bijna 300 jaar binnen de familie hebben weten te houden, van generatie op generatie overgedragen. Vanwege de mijlpaal organiseren we de open dag met fair. Verschillende familieleden die in de kooi zijn opgegroeid zullen hierbij aanwezig zijn en onder andere de rondleidingen verzorgen. Naast de kraampjes op de fair stellen we allerlei foto’s en enkele gereedschappen (uit het verleden) ten toon.”
Normaal gesproken is de eendenkooi niet toegankelijk voor publiek. Toch kiezen de beheerders ervoor om het gebied nu open te stellen, met oog voor de natuur. Stokman legt uit: “We organiseren jaarlijks rondleidingen vanaf half april tot eind mei, op afspraak, voor groepen van maximaal 15 personen. Tijdens deze periode zijn de meeste eenden aan het broeden en trekken ze met hun pullen (jonge eendjes) de omliggende landerijen in. We zorgen daardoor voor zo min mogelijk verstoring. Door dit in een korte periode te doen heeft het een kleine impact op de natuur. Vanwege het 325-jarig bestaan organiseren we de open dag daarom ook tijdens deze periode. Ook tijdens de open dag zal het natuurgebied alleen te betreden zijn tijdens een rondleiding, die in groepjes gegeven worden door een lid van de kooikersfamilie. Daarnaast is tegenwoordig de kooi van Landschap Noord-Holland, die ervoor zorgen dat er binnen de kooicirkel zo min mogelijk door bouw of andere activiteiten de rust wordt verstoord. Dit doen we samen door middel van het kooirecht.”
Het beheer van de eendenkooi ligt al generaties in handen van de familie. Veel is hetzelfde gebleven, al heeft de moderne tijd het werk wel veranderd. “Het beheer is in principe nog steeds hetzelfde als vroeger, alleen met het gemak van de moderne tijd,” vertelt Stokman. “Vroeger deden ze maaien met de zeis. Nu doen we dat met de elektrische bosmaaier. Vroeger deden ze het hakken van het kooibos met bijl en handzaag. Dit gebeurt tegenwoordig met de kettingzaag. Vroeger deden ze de rietmatten bijsteken met de hand, tegenwoordig doen we dat nog steeds met de hand.”
Tijdens de open dag zijn verschillende ambachten te zien. Volgens Stokman is er genoeg te beleven. “De rondleiding wil je niet missen. Daarnaast denk ik dat het vlechten van de broedkorven echt een ambacht op zich is, wat erg intensief is en zeer interessant om te zien. Daarnaast ben ik zeer benieuwd naar de eendenkroket van De Koperen Hemel en laat ik me graag verrassen door alle lekkernijen van de andere standhouders. Er zal ook veel informatie zijn over de natuur en historie van de Haarlemmermeer. We denken dat er voor iedereen een leuke stand bij zit.”
Voor de rondleidingen is een beperkt aantal kaarten beschikbaar en wordt gewerkt met tijdsloten. Bezoekers wordt aangeraden om zoveel mogelijk met de fiets te komen vanwege de beperkte parkeerruimte.
De familie hoopt dat bezoekers na afloop met een andere blik naar het gebied kijken. “Ik hoop dat ze het belang van dit prachtige cultuurhistorische gebied en het oude ambacht van de kooiker gaan waarderen,” aldus Stokman. “Het is een verborgen pareltje onder de rook van Schiphol, net naast Haarlem.”
De eendenkooi speelt bovendien een belangrijke rol voor de natuur in de regio. “Zeer belangrijk. De eendenkooi creëert een zee van rust voor de dieren die erin komen. Het creëert voor nachtdieren een heerlijke rustplek en voor dagdieren een perfecte schuilplek in de nacht. De jongen worden met minimale prikkels van alle drukte uit de omgeving grootgebracht. Het is echt een microbiotoop. Daarnaast is er door de 10-jarige kapcyclus en de jaarlijkse onderhoudswerkzaamheden een grote diversiteit aan bomen en planten te vinden in de eendenkooi.”
Bron en foto: Ton Stokman
