AMSTELVEEN – Gehoorverlies heeft gevolgen voor meer dan alleen het horen. Dat kwam maandag 17 augustus ter sprake tijdens een bijeenkomst van Hart voor Gehoor in Amstelveen. Dertien deelnemers spraken onder begeleiding van Vace Selviyan van ACT Maatwerk Trainingen over hun ervaringen.
Het gesprek kwam op gang met een piepende speelgoedkip. De kip ging van deelnemer naar deelnemer. Wie hem opving, kreeg het woord. Dat zorgde voor humor, maar ook voor open gesprekken over de gevolgen van gehoorverlies.
Deelnemers vertelden onder meer over problemen met gesprekken in groepen en de vermoeidheid die kan ontstaan doordat zij anderen regelmatig moeten vragen iets te herhalen of duidelijker te spreken. Ook sociaal isolement en eenzaamheid kwamen ter sprake.
Selviyan legde tijdens de bijeenkomst een verband tussen het omgaan met gehoorverlies en een rouwproces. Gevoelens als verdriet, onbegrip, woede en aanvaarding kunnen daarbij een rol spelen.
Na afloop spraken we met Jolanda Peper, coördinator van Hart voor Gehoor. Volgens haar was een van de belangrijkste inzichten van deze Hoor-Tea dat deelnemers, ondanks de grote impact van gehoorverlies, elkaar kunnen helpen door ervaringen en oplossingen te delen. „Je moet goed voor jezelf zorgen, voor jezelf opkomen en zoveel mogelijk zelf de regie houden”, was volgens Peper een belangrijke conclusie van de bijeenkomst.
De impact van gehoorverlies op het dagelijks leven komt volgens Peper tijdens vrijwel iedere Hoor-Tea terug. Eenzaamheid is daarbij een veelgehoord probleem. Mensen voelen zich vaak onbegrepen en trekken zich soms terug uit sociale activiteiten, zoals uit eten gaan, familiebezoek of het volgen van een cursus. Ook thuis kan het tot spanningen leiden, bijvoorbeeld wanneer familieleden verwachten dat iemand met een hoortoestel alles weer moet kunnen verstaan. Dat is volgens de deelnemers een hardnekkig misverstand: een hoortoestel helpt, maar lost niet alle problemen op.
Tegelijkertijd kwam tijdens deze laatste Hoor-Tea ook veel veerkracht naar voren. Sommige deelnemers blijven zoeken naar manieren om met hun gehoorverlies om te gaan, bijvoorbeeld door duidelijker aan te geven wat zij nodig hebben of door actief te blijven als vrijwilliger. Humor bleek daarbij eveneens belangrijk. Volgens Peper merken deelnemers dat ze anderen soms beter kunnen bereiken door met humor over hun gehoorverlies te praten.
Ook praktische oplossingen werden besproken. Deelnemers wisselden ervaringen uit over technische voorzieningen en hoortoestellen, al leveren die niet altijd de oplossing waarop mensen hopen. Het gesprek ging daarnaast over de vraag hoe mensen assertiever kunnen worden in het aangeven van wat zij nodig hebben.
Ook het taboe rond hoortoestellen kwam aan bod. Een bril is inmiddels breed geaccepteerd, terwijl veel mensen hun hoortoestel nog steeds zo klein en onzichtbaar mogelijk willen hebben. Volgens Peper is het opvallend dat mensen soms veel extra geld uitgeven aan een kleiner apparaat, terwijl duurder niet altijd beter betekent. De vraag kwam op waarom een hoorapparaat eigenlijk verborgen zou moeten worden.
Een deelnemer vatte het met humor samen: “Ik ben nu eenmaal een dove kwartel. Wil je daar rekening mee houden?”
Hart voor Gehoor organiseert de Hoor-Tea’s in Amstelveen dankzij subsidie van de gemeente Amstelveen, vertelt Peper. Die subsidie is bedoeld voor inclusie en toegankelijkheid. Volgens haar krijgen mensen met een zintuiglijke beperking daarbij nog te weinig aandacht.
Hart voor Gehoor is daarnaast een platform en community met ongeveer zestig ingeschreven mensen. De belangstelling voor de Hoor-Tea’s is groot: bijeenkomsten zitten volgens Peper vaak snel vol en er ontstaan regelmatig wachtlijsten. Dat laat volgens haar zien hoe groot de behoefte is aan herkenning, het delen van ervaringen en informatie over ontwikkelingen rond gehoorproblemen.
In Amstelveen alleen al hebben naar schatting 7.000 inwoners vanaf 40 jaar gehoorproblemen. Hart voor Gehoor bereikt inmiddels ook mensen buiten Amstelveen, onder meer uit Aalsmeer, Uithoorn en andere delen van het land. Peper wil in de toekomst ook meer aandacht besteden aan jongeren en jongvolwassenen met gehoorproblemen.
Nieuwe bijeenkomst
De volgende bijeenkomst is op 21 september. Prof. dr. Sophia Kramer van Amsterdam UMC vertelt daar over de werking van het gehoor, verschillende gehoorproblemen en de gevolgen van gehoorverlies voor het brein en psychosociaal welzijn.
Ook worden trainingen Nederlands met Gebaren aangeboden en start de Amstelveense groepsapp Ongehoord Gezellig.
