AALSMEER – Huiselijk geweld staat de komende vier afleveringen centraal in Verhalenderwijs met Marion Gijsler op Radio Aalsmeer. In deze tweede aflevering spreekt de presentatrice met jurist en cultuurwetenschapper Ariane Hendriks over intieme terreur.
Luister hier de volledige tweede aflevering van het vierluik Verhalenderwijs met Ariane Hendriks terug
Ariane Hendriks werkte zeventien jaar als familierechtadvocaat in Amsterdam. In haar praktijk kreeg ze steeds vaker te maken met zaken waarin huiselijk geweld en vooral intieme terreur een rol speelden. Inmiddels is ze docent familie- en jeugdrecht aan de Universiteit van Tilburg.
Intieme terreur is een vorm van huiselijk geweld waarbij niet per se sprake is van fysiek geweld. Het draait om een patroon van dwang en controle, waarbij een partner bijvoorbeeld wordt geïntimideerd, vernederd, geïsoleerd en voortdurend gecontroleerd. Hendriks vertelt hoe ze dit patroon gedurende haar jaren als advocaat steeds vaker begon te herkennen.
Aanvankelijk zag ze vooral het klassieke beeld van huiselijk geweld: relaties waarin sprake was van stress door bijvoorbeeld schulden, verslaving of andere problemen en waarbij ruzies uitmondden in fysiek geweld. Maar later kreeg ze cliënten die nauwelijks waren geslagen of geschopt en toch doodsbang waren voor hun partner. Hun verhalen bleken opvallend veel overeenkomsten te hebben.
Hendriks vertelt hoe ze ontdekte dat deze vrouwen vaak langzaam geïsoleerd raakten, steeds meer verantwoording moesten afleggen en voortdurend kritiek kregen. Ook na een scheiding kan de controle doorgaan. Het gebrek aan zichtbaar fysiek geweld maakt het voor het rechtssysteem moeilijk om deze vorm van geweld te herkennen. Plegers kunnen zich bovendien naar de buitenwereld toe charmant en redelijk presenteren.
Met liefde heeft het niets te maken
Samen met familierechtadvocaat Ingrid Flader schreef Hendriks het boek Met liefde heeft het niets te maken. Het boek combineert hun jarenlange ervaringen uit de advocatuur met wetenschappelijke kennis over intieme terreur. De aanleiding om het boek te schrijven ontstond nadat Hendriks in de media sprak over haar ervaringen met huiselijk geweld in het familierecht. Inmiddels is het boek toe aan de zevende druk en zijn er ruim achtduizend exemplaren verkocht.
In het gesprek gaat Marion Gijsler ook met Hendriks in op de Nederlandse kijk op huiselijk geweld. Nederland ziet zichzelf graag als een geëmancipeerd land, maar volgens Hendriks betekent dat niet dat geweld tegen vrouwen hier geen groot probleem is. Ook bespreekt ze waarom we huiselijk geweld soms te gemakkelijk als een ‘geïmporteerd probleem’ zien en waarom in het familierecht meer aandacht nodig is voor veiligheid.
De cijfers maken volgens Hendriks duidelijk hoe groot het probleem is. Ze vertelt dat ongeveer zeven procent van de Nederlandse bevolking van zestien jaar en ouder aangeeft in een jaar tijd met huiselijk geweld te maken te hebben gehad. Bij intieme terreur gaat het volgens de CBS-definitie om ongeveer 200.000 mensen per jaar. Hoewel die definitie volgens Hendriks ruim is, gaat het ook bij een veel strengere definitie nog altijd om tienduizenden mensen.
Een opvallende conclusie uit het gesprek: de plek waar een vrouw statistisch gezien het minst veilig is, is niet de straat of het uitgaansleven, maar haar eigen woning. En degene voor wie zij het meest moet oppassen, is statistisch gezien haar eigen partner.
Verhalenderwijs met Marion Gijsler is elke woensdag om 17.00 uur te horen op Radio Aalsmeer.
