Huisvesting statushouders onder de loep: hoe staan de vijf gemeenten ervoor? | Ouder-Amstel #4
OUDER-AMSTEL – De gemeente Ouder-Amstel heeft de wettelijke taakstelling voor de huisvesting van statushouders in 2026 al gehaald en loopt zelfs zes personen voor op de verplichting. Tot 1 oktober zijn 99 sociale huurwoningen toegewezen aan statushouders. Dat is 23,6 procent van alle 419 vrijgekomen sociale huurwoningen. Volgens de gemeente komt dit relatief hoge percentage door de oplevering van 330 flexwoningen in De Nieuwe Kern, waarvan een deel verplicht voor statushouders is bestemd.
Gemeenten zijn wettelijk verplicht om statushouders, vluchtelingen die een verblijfsvergunning hebben gekregen, aan woonruimte te helpen. Het Rijk bepaalt ieder halfjaar hoeveel mensen iedere gemeente moet huisvesten. Maar lukt het gemeenten om aan die verplichting te voldoen, nu betaalbare woningen schaars zijn en de druk op de sociale huurmarkt groot blijft?
Met het einde van 2026 in zicht onderzocht Streek44 hoe de huisvesting van statushouders verloopt in Aalsmeer, Amstelveen, Haarlemmermeer, Ouder-Amstel en Uithoorn. Alle vijf gemeenten kregen dezelfde zes vragen over hun taakstelling, eventuele achterstanden, de toewijzing van sociale huurwoningen en mogelijke extra maatregelen.
In deze vijfdelige artikelenserie brengen wij de situatie per gemeente in beeld. Hoeveel statushouders hebben inmiddels onderdak gekregen, hoeveel mensen wachten nog op een woning en welke gevolgen heeft de huisvestingsopgave voor de lokale woningmarkt? In dit vijfde deel staat Ouder-Amstel centraal.
Zes personen meer gehuisvest dan verplicht
Uit de cijfers die de gemeente heeft aangeleverd, blijkt dat Ouder-Amstel op 1 september 2026 al aan de wettelijke huisvestingsopgave voor het hele jaar had voldaan. De gemeente liep op dat moment zelfs zes personen voor op de taakstelling. Volgens Ouder-Amstel hebben in 2026 tot dat moment twintig statushouders woonruimte gekregen. Zij zijn volgens de gemeente allemaal ondergebracht in zelfstandige sociale huurwoningen. Dat Ouder-Amstel voorloopt op de wettelijke verplichting, heeft onder meer te maken met de beschikbaarheid van nieuwe woningen in De Nieuwe Kern.
Bijna een kwart van vrijgekomen sociale huurwoningen naar statushouders
Uit aanvullende cijfers van de gemeente blijkt dat tot 1 oktober 2026 in totaal 419 sociale huurwoningen beschikbaar zijn gekomen in Ouder-Amstel. Daarvan zijn 99 woningen toegewezen aan statushouders. Dat komt neer op 23,6 procent van het totale aantal vrijgekomen sociale huurwoningen. Dat betekent dat bijna één op de vier beschikbare sociale huurwoningen in deze periode naar statushouders ging. Volgens de gemeente is daarbij wel een belangrijke toelichting nodig. Alle 99 toegewezen woningen maken namelijk deel uit van één nieuwbouwproject met flexwoningen. Het gaat dus niet om 99 bestaande sociale huurwoningen die verspreid over de gemeente zijn vrijgekomen. De gemeente benadrukt dat het relatief hoge percentage rechtstreeks samenhangt met de bouw van deze extra woningen en de voorwaarden die aan de financiering ervan zijn verbonden.
Flexwoningen in Amstelvoorde verklaren hoog percentage
In Amstelvoorde, onderdeel van De Nieuwe Kern, heeft woningcorporatie Ymere in samenwerking met de gemeente 330 flexwoningen gerealiseerd. Deze woningen zijn bedoeld om verschillende groepen woningzoekenden sneller aan een woning te helpen. Voor de bouw is gebruikgemaakt van de Stimuleringsregeling Flex- en Transformatiewoningen (SFT) van het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening. Via deze regeling krijgen gemeenten financiële ondersteuning om sneller extra woningen te realiseren. Aan die ondersteuning is een voorwaarde verbonden: 30 procent van de gerealiseerde woningen moet worden toegewezen aan statushouders. Bij de 330 woningen in Amstelvoorde komt dat neer op precies 99 woningen. Deze zijn bestemd voor statushouders uit Ouder-Amstel en Amsterdam.
Volgens de gemeente verklaart deze verplichte verdeling waarom het aandeel toegewezen sociale huurwoningen aan statushouders in 2026 relatief hoog uitvalt. Flexwoningen zijn woningen die sneller geplaatst kunnen worden en doorgaans voor een bepaalde periode op een locatie blijven staan. Ondanks het tijdelijke karakter gaat het in Amstelvoorde om zelfstandige woonruimte.
Aantal aangeboden sociale huurwoningen sterk gestegen
De komst van de flexwoningen heeft volgens Ouder-Amstel niet alleen geholpen bij de huisvesting van statushouders, maar ook gezorgd voor een flinke uitbreiding van het totale woningaanbod. De gemeente meldt dat het aantal aangeboden sociale huurwoningen in 2026 dankzij het project met 366 procent is gestegen. Daarmee zijn er volgens de gemeente aanzienlijk meer woningen beschikbaar gekomen dan zonder de bouw van de flexwoningen het geval zou zijn geweest. Het project biedt niet alleen onderdak aan statushouders. Van de 330 woningen zijn er 231 bestemd voor andere woningzoekenden. Daarmee wil de gemeente ook andere groepen die moeilijk aan betaalbare woonruimte komen, sneller helpen. De cijfers laten zien dat het aandeel van 23,6 procent niet los kan worden gezien van de uitzonderlijke uitbreiding van het sociale huuraanbod. Zonder de nieuwe flexwoningen zou het totale aantal beschikbare sociale huurwoningen in 2026 aanzienlijk lager zijn geweest.
Geen extra maatregelen of ingrijpen provincie nodig
Omdat Ouder-Amstel de wettelijke taakstelling al heeft gehaald, hoeft de gemeente de komende maanden geen achterstand weg te werken. Extra maatregelen of aanvullende afspraken met woningcorporaties zijn daarvoor volgens de gemeente niet nodig. Ook heeft de provincie Noord-Holland Ouder-Amstel niet aangesproken op de voortgang van de huisvesting.
Wethouder Maarten de Groot is tevreden met het resultaat en benadrukt het belang van regionale samenwerking. “Wij zijn als gemeente blij dat we in 2026 voldoen aan de taakstelling met betrekking tot de huisvesting van statushouders en het ons gelukt is ook een beetje extra bij te dragen. Net als bij de opvang van Oekraïners, asielzoekers en economisch daklozen vraagt dit om solidariteit en een sterke samenwerking in de regio”, aldus De Groot.
Meer woningen, maar druk op woningmarkt blijft aandachtspunt
Met de bouw van 330 flexwoningen heeft Ouder-Amstel extra woonruimte toegevoegd en tegelijkertijd voldaan aan de wettelijke verplichting om statushouders te huisvesten. De cijfers maken duidelijk dat 99 van de 419 aangeboden sociale huurwoningen tot 1 oktober aan statushouders zijn toegewezen. Volgens de gemeente is dit percentage vooral het gevolg van de voorwaarden van de landelijke subsidieregeling waarmee de flexwoningen mogelijk zijn gemaakt. Hoewel het project voor extra woonruimte heeft gezorgd, zeggen deze cijfers op zichzelf nog niet hoeveel invloed de toewijzingen hebben op de wachttijden van andere woningzoekenden in Ouder-Amstel.
Streek44 onderzoekt in deze vijfdelige serie ook hoe Amstelveen, Haarlemmermeer, Ouder-Amstel en Uithoorn ervoor staan. Alle gemeenten kregen dezelfde vragen, zodat duidelijk wordt hoe de huisvesting van statushouders binnen de regio verloopt.
