AMSTELLAND – MEERLANDEN – Door de toenemende druk op het elektriciteitsnet komt niet iedereen meer direct in aanmerking voor een nieuwe of zwaardere stroomaansluiting. Om de schaarse capaciteit eerlijker te verdelen, werken netbeheerders met een nieuw maatschappelijk prioriteringskader van de Autoriteit Consument & Markt (ACM). Daarbij wordt niet alleen gekeken naar het moment waarop een aanvraag is ingediend, maar ook naar het maatschappelijk belang van een project. Netbeheerders gebruiken hiervoor één gezamenlijke wachtlijst voor zowel klein- als grootverbruikers.
Vanaf 1 juli 2026 geldt in gebieden met een vol elektriciteitsnet een nieuwe manier om beschikbare netcapaciteit te verdelen. De nieuwe werkwijze is ingevoerd omdat de vraag naar elektriciteit de afgelopen jaren sterk is gegroeid. Woningen worden verduurzaamd, steeds meer mensen rijden elektrisch en bedrijven stappen over op elektrische toepassingen. Daardoor raakt het stroomnet op steeds meer plaatsen overbelast. In verschillende regio’s moeten huishoudens en ondernemers inmiddels langer wachten op een nieuwe of zwaardere aansluiting.
Volgens Thijs van Velzen van ACM zijn netbeheerders wettelijk verplicht om iedereen die een aansluiting aanvraagt van elektriciteit te voorzien. In gebieden waar sprake is van netcongestie is de beschikbare capaciteit echter beperkt. Om die schaarse ruimte zo eerlijk en transparant mogelijk te verdelen, maken netbeheerders gebruik van een prioriteringskader dat na een openbare consultatie door de ACM is vastgesteld.
Binnen dat kader krijgen drie soorten aanvragen voorrang. Op de eerste plaats staan projecten die de druk op het elektriciteitsnet helpen verminderen, bijvoorbeeld doordat zij extra capaciteit beschikbaar maken. Daarna volgen organisaties die van groot belang zijn voor de nationale veiligheid, zoals ziekenhuizen, politie, defensie en hulpdiensten. Ook voorzieningen die voorzien in maatschappelijke basisbehoeften, waaronder woningbouw, onderwijs en drinkwatervoorzieningen, behoren tot de prioriteitscategorieën.
Door de invoering van één gezamenlijke wachtlijst kan de positie van een aanvraag veranderen wanneer een project met een hogere maatschappelijke prioriteit wordt ingediend. Binnen dezelfde categorie blijft de volgorde van binnenkomst wel bepalend. Volgens Van Velzen maakt deze aanpak de verdeling van de schaarse netcapaciteit duidelijker en beter uitlegbaar. De nieuwe regels zorgen echter niet voor extra ruimte op het elektriciteitsnet; zij bepalen alleen hoe de beschikbare capaciteit wordt verdeeld.
Voor huishoudens betekent dit dat aanvragen voor een nieuwe of zwaardere aansluiting in sommige gebieden langer kunnen duren als projecten met een hogere maatschappelijke prioriteit voorgaan. Tegelijkertijd benadrukt netbeheerder Liander dat een zwaardere aansluiting lang niet altijd noodzakelijk is. Veel woningen kunnen met de bestaande aansluiting al probleemloos elektrisch koken, zonnepanelen gebruiken of een hybride warmtepomp aansluiten. Daarom adviseert de netbeheerder consumenten om vooraf te laten beoordelen of uitbreiding van de aansluiting daadwerkelijk nodig is.
Ook ondernemers kunnen in congestiegebieden met langere wachttijden te maken krijgen wanneer hun aanvraag niet binnen een van de prioriteitscategorieën valt. Of een aansluiting direct mogelijk is, hangt af van de beschikbare capaciteit in de regio en de plek op de gezamenlijke wachtlijst.
Liander blijft ondertussen investeren in de uitbreiding en verzwaring van het elektriciteitsnet. Toch groeit de vraag naar elektriciteit sneller dan het netwerk kan worden uitgebreid. Volgens de netbeheerder zijn tijdelijke maatregelen, zoals het maatschappelijke prioriteringskader, daarom noodzakelijk om de beschikbare capaciteit zo zorgvuldig en eerlijk mogelijk te verdelen totdat er meer ruimte op het stroomnet beschikbaar komt.
Bron: ACM, Thijs van Velzen
Foto: pixabay
