HAARLEMMERMEER – Om meer inzicht te geven in wat jonge mantelzorg inhoudt, geven we vier weken lang verschillende jonge mantelzorgers uit de regio een podium om hun verhaal te delen. Want jonge mantelzorgers zijn er vaker dan veel mensen denken.
In Nederland groeit ongeveer één op de vier kinderen en jongeren op met een ouder, broer, zus of andere naaste met een chronische ziekte, beperking, psychische kwetsbaarheid of verslaving. Hun situatie thuis heeft vaak meer impact dan veel mensen beseffen. Je hoeft namelijk niet per se zorgtaken te hebben om jonge mantelzorger te zijn. Het gaat om opgroeien in een situatie die veel van je kan vragen, bijvoorbeeld omdat je je vaak zorgen maakt, veel verantwoordelijkheid voelt of omdat er minder aandacht en ruimte voor jou is.
Deze week doet Anouk uit de Haarlemmermeer haar verhaal. Zij groeide op met een broertje met autisme. Toen Anouk 9 jaar was en in groep 6 van de basisschool zat, kreeg haar broertje de diagnose en ging hij naar het speciaal onderwijs. Al daarvoor was duidelijk dat hij extra zorg en aandacht nodig had, alleen wist het gezin toen nog niet waarom. Door de situatie thuis ontwikkelde Anouk al op jonge leeftijd veel zelfstandigheid en leerde ze omgaan met de veranderde dynamiek binnen haar gezin.
Heb jij een specifieke zorgtaak thuis?
Ik heb geen fysieke zorgtaken extra in huis. Vroeger was het vooral dat mijn ouders veel aandacht nodig hadden voor mijn broertje, waardoor ik erg zelfstandig ben opgegroeid. Nu ik wat ouder ben, merk ik ook dat ik automatisch de rol van “therapeut” krijg toegeschoven.
Mijn moeder is een hele tijd gestopt met werken zodat ze fulltime voor mijn broertje kon zorgen.
Wat bedoel je precies met de rol als “therapeut”?
Met de “therapeut”-rol bedoel ik dat ik de persoon ben bij wie mensen vaak hun problemen komen vertellen. Geen idee precies waarom, maar ik heb me laten vertellen dat ik makkelijk ben om mee te praten.
Wat is leuk aan je broer?
Tijdens de coronaperiode, toen ik 15 was en hij 12, waren we heel close. We hebben veel samen geskeelerd. Hij is groot fan van dieren en vond het ook leuk om mee te gaan naar mijn paardje.
Wat is soms lastig thuis?
Het is vaak onrustig in huis met stress en zorgen om mijn broertje en zijn studie. Dat zorgt er vaak voor dat iedereen erg moe is. Ik vond het ook vaak lastig om met mijn eigen stress en struggles bij mijn ouders te komen, omdat zij al genoeg op hun bordje hebben. Vroeger nam ik nooit vriendinnetjes mee naar huis, maar ging ik altijd bij anderen lunchen of spelen, omdat het negen van de tien keer niet goed ging thuis. Dat vind ik nu nog steeds lastig en daarom spreek ik vrijwel altijd buitenshuis af met mensen.
Wat doe jij graag in je vrije tijd?
Ik ben graag creatief bezig, ik hou van skeeleren, ik heb een paard waar ik voor zorg en ik heb het liefst altijd muziek aan.
Wat mis jij het meest?
Ik denk dat ik een goede broer-zusband het meeste mis.
Met wie praat jij als je ergens mee zit?
Ik heb mijn beste vriendin leren kennen via een jonge mantelzorgersactiviteit en ik ken mijn beste vriend al heel lang. Ik kan met hen over mijn zorgen en struggles praten. Ook heb ik regelmatig een gesprek met een van de jonge mantelzorgerbegeleidsters. Vaak gaan we dan een rondje wandelen en praten we bij over wat er goed gaat, waar ik tegenaan loop en waar ik misschien wat hulp bij kan gebruiken.
Voel jij je soms verantwoordelijk of maak je je zorgen om je broertje?
Ik voel me niet meer zo verantwoordelijk voor mijn broertje als vroeger. Toen we vroeger ergens waren, bijvoorbeeld op school of op een plek met veel kinderen, voelde ik me wel heel verantwoordelijk om ervoor te zorgen dat het niet misging in de interacties en dat hij niet boos zou worden.
Nu maak ik me wel een beetje zorgen over hoe zijn toekomst eruit gaat zien met alle challenges die daarbij komen kijken.
Wat maakt jou blij thuis?
Ik heb inmiddels een hele sterke band gekregen met mijn ouders, waar ik heel dankbaar voor ben.
Wat heb jij geleerd van deze situatie en zou jij het anders doen als je later zelf kinderen hebt?
Ik heb wel geleerd van deze situatie dat kinderen hebben echt enorm veel tijd en geduld van je vraagt. Ik zou later heel hard mijn best doen om de aandacht goed te verdelen. Ook het “die komt er wel” kind heeft het soms moeilijk.
